شهریور ۱۲۱۳۸۹
 

علی(ع)

از علی آموختم …

امیر مؤمنان و سرور اوصیاء حضرت علی(ع) به فرمان خدای تعالی و تصریح رسول گرامی اسلام(ص) نخستین جانشین محمد مصطفی(ص) است. وی از آغاز رسالت حضرت رسول تا رحلتش همواره همراه و مدافع ایشان بود و جانانه از حریم اسلام عزیز دفاع کرد. فضائل و عملکرد علی بن ابی‏طالب(ع) در آیات و روایات نبوی بسیار به چشم می‏خورد، به گفته ابن عباس حدود سیصد آیه در فضیلت علی(ع) وارد شده است. از باب نمونه آیه ۲۷۴ سوره مبارکه بقره وقتی نازل شد که علی(ع) فقط چهار درهم داشت که طی یک روز همه را بخشید. یا آیه ۵۵ سوره مائده که وقتی بر نبی گرامی اسلام(ص) وحی شد که علی(ع) در رکوع نمازش انگشتری خود را به فقیری هبه کرد. همچنین آیه تطهیر (آیه ۶۱ سوره آل عمران) و سوره انسان در شان علی بن ابی‏طالب(ع) نازل شده است. حتی خداوند متعال در آیاتی که یاران …

پیامبر(ص) را مورد نکوهش قرار داده، ولی از امیرمومنان(ع) جز به نیکی یاد نکرده است. امام علی(ع) دارای سرشت پاک و صفات کمال و خلق و خوی پسندیده‏ای بود که برای تبرک و تیمن به برخی از آنها اشاره کوتاهی خواهیم داشت.

عبادت و تقوا:

ایشان به پرهیزکاری و تقوا مشهور بود. البته در عبادت و ذکر و دعا روش خاص و مخصوصی داشتند. عبادت علی(ع) چنان بود که گویی شاعری مجذوب با دلی پاک و توجهی کامل در پیشگاه وجود مطلق می‏ایستد، به گونه‏ای که می‏فرماید : “جمعی خدا را به جهت شکر و سپاس نعمتها و شایستگی عبادت، می‏پرستند که عبادت آزادگان است.” از دیدگاه امام(ع) تقوا وقتی سودمند است که تو را وادارد تا حق را پیش از آنکه به چشم ببینی، بپذیری. و بر آن کس که دشمن داری ستم روا نداری.

زهد و پارسایی علی(ع):

در دنیا زهد ورزید و بر خود سخت گرفت و در زهدش صادق بود. مشهور است که ایشان از سکونت در قصر حکومتی کوفه امتناع ورزید. و این زهد و پارسایی تا جایی بود که عمر بن عبدالعزیز خلیفه اموی اعتراف کرد که: “به راستی علی بن ابی‏طالب پارساترین مردم بوده است.”

ساده‏زیستی و عدم تظاهر امام(ع):

از تکلف و خودبزرگ‏بینی متنفر و بیزار بود و در جاهای متعددی فرمود: “بدترین دوستان کسی است که برای پذیرایی از او، به زحمت افتی.” علی(ع) از ارائه اندرزها و نصایح و همچنین بخشش اموالش به دیگران، هیچ گاه تظاهر و خودنمایی نداشت و می‏فرمود : “از خودپسندی بپرهیز، زیرا که عجب و غرور ضد راستی و آفت عقل و اندیشه است.”

شهامت و مردانگی:

براستی علی(ع) بود که مردانگی و شهامت را به بهترین معنا تجسم بخشید. ایشان هیچگاه حاضر نشد به کسی آزاری برساند، هرچند در پی آزار و اذیتش بر می‏آمدند. همین عزت نفس او بود که خود و یارانش را همواره از ناسزاگویی به بنی امیه، که به راستی معاندترین افراد به علی(ع) بودند، باز می‏داشت و می‏فرمود: “من خوش ندارم شما یاران، اهل دشنام دادن باشید.”

شجاعت و نیرو:

بی‏شک هیچ قهرمان دلاوری در میدان جنگ در برابر علی(ع) تاب مقاومت نداشت. او از مرگ نمی‏هراسید زیرا که مرگ را شهادت و شهادت را زندگی باور داشت. البته این شجاعت و قدرت هیچ گاه وی را راغب به ظلم و ستم نکرد.

فصاحت و بلاغت:

همه کسانی که سخنور هستند در مقابل کلمات علی(ع) زانو زده‏اند. کلامش از کلام خدا پایین‏تر و از کلام بندگان خدا بالاتر است. البته در عین حال که او مردی بلیغ و شجاع و سخنور بود ولی با یاران و نزدیکانش مردی شوخ و خوش صحبت بود، تا جایی که عمرو بن عاص گفته است : “علی همه کمالات را دارد ولی یک آدم شوخ طبع است.”

عدالت و دادگری:

علی بن ابی‏طالب دادگرترین مردم بود. ایشان هنگام محاکمه و قضاوت و اجرای حدود الهی بین خود و توده مردم تفاوتی قائل نبود. در ساده‏ترین کارها نیز عدالت در روح علی(ع) جاری بود، و این مهم همواره در نوشته‏ها و نامه‏های این مرد خدا نمایان است.

میراث علمی:

امیر المومنین(ع) بعد از رحلت رسول گرامی اسلام(ص) و به سفارش ایشان به گردآوری قرآن کریم اهتمام ورزید. قرآنی که علی(ع) گرد آورد به حسب نزول آیات تنظیم و با دارا بودن اطلاعات ژرف در مورد شان نزول آیات و تفسیر و تاویلی که مسلمانان به آن نیاز داشتند، از امتیاز ویژه‏ای برخوردار بود. بعد از گردآوری، امام(ع) این قرآن را به ابوبکر عرضه کرد ولی او در پاسخ گفت: “ما به این قرآن نیازی نداریم.” و همین باعث شد علی(ع) قرآن گردآوری شده را به کسی وانگذارد و فقط در دست فرزندان آن بزرگوار به ارث برسد، که هم‏اکنون این قرآن نفیس در دست حضرت مهدی قائم آل محمد(ص) می‏باشد.

یکی دیگر از میراث گرانبهای علمی حضرت(ع) کتاب “نهج البلاغه” است که جناب سید رضی (متوفای ۴۰۴ ق) خطبه‏ها، نامه‏ها و کلمات حضرت علی(ع) را جمع‏آوری کرد و این مجموعه را “نهج البلاغه” نامید. باید گفت اگر “قرآن کریم” معجزه نبوت است، “نهج البلاغه” نیز معجزه امامت است.

دانش:

«ابن ابی‏الحدید» عالم سنی و شارح نهج البلاغه می‏نویسد: “علم علمای رشته‏های مختلف بالاخره به حضرت امیر منتهی می‏شود، چه علم کلام، چه علم فقه، چه علم صرف و نحو، چه تفسیر و چه علم عرفان، همه و همه از علی سرچشمه می‏گیرد. زیرا بزرگان این علوم همگی شاگردان امیر مومنان علی بن ابیطالب(ع) بوده‏اند.” علاوه بر اینکه حضرت امیر خود معلم و استاد همه دانشمندان است، همواره پیروان و شیعیانش را نیز به عقل و خرد و دانش سفارش کرده است، در اینجا برخی از جملات گرانمایه ایشان را درباره عقل و دانش متذکر می‏شویم:

* هیچ ثروتی چون عقل و خرد و هیچ فقری مانند جهل و نادانی نیست

* عقل و خرد غریزه‏ای است که با علم و دانش و تجربه افزایش می یابد.

* عقل و خرد یعنی پرهیز از گناه، دوراندیشی و قاطعانه تصمیم گرفتن.

* تا مومن از عقل و خرد برخوردار نباشد ایمان نیاورده است و ارزش هر انسان به عقل و خرد اوست.

 به قلم: سید محمد ناظم‏زاده قمی

ارسال شده توسط مجاور

Share
  •  شهریور ۱۲, ۱۳۸۹
  •  Posted by on شهریور ۱۲, ۱۳۸۹
  •   Add comments

  One Response to “از علی آموختم …”

  1.  

    امام علی (ع):چه تفاوت آشکاری است بین هوسی که لذتش می رود و پشیمانیش می ماند و طاعتی که رنجش می رود و پاداش ابدی دارد

 Leave a Reply

(required)

(required)


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>